Αριστείδης Δημητράτος: Ο Σοσιαλιστής που ο Μεταξάς έκανε υπουργό Εργασίας

Του Πολύδωρου Ιππ. Δάκογλου
   Ο λησμονημένος Αριστείδης Δημητράτος                                                                                                                 

Λίγοι είναι οι Έλληνες που γνωρίζουν ότι το 8ωρο εργασίας καθιερώθηκε επί Πρωθυπουργίας Ιωάννου Μεταξά. Μέχρι τότε, οι εργαζόμενοι ξεκινούσαν να εργάζονται με το ξημέρωμα και σταματούσαν την δουλειά όταν σκοτείνιαζε.

Λίγοι είναι οι Έλληνες που γνωρίζουν ότι η Κυριακή καθιερώθηκε ως αργία για τους εργαζόμενους επί Πρωθυπουργίας Ιωάννου Μεταξά. Μέχρι τότε, οι εργαζόμενοι δούλευαν 7 ημέρες την εβδομάδα, χωρίς διακοπή.

Λίγοι είναι οι Έλληνες που γνωρίζουν ότι οι συλλογικές συμβάσεις, ο κατώτατος μισθός η Επιθεώρηση Εργασίας, η Εργατική Εστία, το ΙΚΑ, ο Κοινωνικός Τουρισμός κ.α. καθιερώθηκαν επί Πρωθυπουργίας Ιωάννου Μεταξά.

Ακόμη πιο λίγοι είναι οι Έλληνες που γνωρίζουν ότι, ο άνθρωπος που έκανε ανθρώπινη την ζωή των Ελλήνων εργαζομένων, με εντολή Μεταξά, ήταν ο Σοσιαλιστής Αριστείδης Δημητράτος.

Ο άνθρωπος που, όπως ο ίδιος είχε αποκαλύψει, όταν επεβλήθη το καθεστώς της 4^ης Αυγούστου (διαβάστε Γρηγόρη Δαφνή «Ιστορία του μεσοπολέμου»), τον αναζήτησαν δύο Χωροφύλακες, κατ’ εντολήν Μανιαδάκη και τον οδήγησαν ενώπιον του Μεταξά. Εκεί, και ενώ περίμενε να του αναγγείλει ο Μεταξάς την εξορία του, λόγω της Σοσιαλιστικής του δράσης, τον άκουσε με έκπληξη να τον ερωτά.

-«Όλα αυτά που διακηρύττεις, τα πιστεύεις; Είναι εφαρμόσιμα»;

Όταν του είπε «Ναι είναι εφαρμόσιμα και μάλιστα άμεσα», ο Μεταξάς τον κοίταξε στα μάτια και του είπε.

-«Από αυτή τη στιγμή είσαι υπουργός Εργασίας. Ετοιμάσου να ορκιστείς και να αναλάβεις, με εντολή να τα κάνεις πράξη. Αν επιτύχεις η Ελλάδα θα έχει κερδίσει. Αν αποτύχεις θα εξοριστείς».

Ο Αριστείδης Δημητράτος πέτυχε. Έκανε πράξη όλα όσα αγωνιζόταν να καθιερωθούν. Ο Μεταξάς προχώρησε ακόμη παραπέρα. Όρισε την Πρωτομαγιά ως Ημέρα Γιορτής των Εργαζομένων και επίσημη, αμειβόμενη, αργία.

Σήμερα, οι Έλληνες αγνοούν όλα όσα διαβάσατε. Και το χειρότερο, έχουν φτάσει στο σημείο να χρειάζονται νέοι αγώνες για να κερδίσουν και πάλι αυτά που είχαν και που τους τα αφαίρεσαν, «στο όνομα της Ευρώπης και της Δημοκρατίας», οι μνημονιακές κυβερνήσεις των Παπανδρέου, Παπαδήμου, Σαμαρά και Βενιζέλου).

πηγή: Ενημέρωση Πελοποννήσου

Ενα μικρό δείγμα του έργου του Ιωάννου Μεταξά

Ενα μικρό δείγμα του έργου του Ιωάννου Μεταξά
23 – 10 – 1936 Γεωτρήσεις σε Μακεδονία Θράκη, για ανακάλυψη κοιτασμάτωνπετρελαίου!
26 – 10 – 1936 Αποφυλακίζονται οι κρατούμενοι για χρέη μέχρι 1000 δραχμές!
30 – 10 – 1936 Το Πυροσβεστικό Σώμα επεκτείνεται και σε άλλες πόλεις της Ελλάδος!
25 – 12 – 1936 Ιδρύεται οικονομική αστυνομία για την δίωξη του λαθρεμπορίου και της φοροδιαφυγής!
********** 17 – 01- 1937 Με αναγκαστικό νόμο καθορίζεται ο τρόπος απονομής σεβασμού,
προς την σημαία και τα Εθνικά σύμβολα!***********************
06 – 02 – 1937 Το κράτος αναλαμβάνει την εκμετάλλευση διαφόρων υπεραστικών λεωφορειακών γραμμών και τα αυτοκίνητα των γραμμών αυτών υπάγονται στον ΟΣΕ!
04 – 03 – 1937 Αρχίζει η εφαρμογή του θεσμού των κοινωνικών ασφαλίσεων στην Θεσσαλονίκη, την Αθήνα και τον Πειραιά!
24 – 03 – 1937 Με τα διαθέσιμα των νομικών προσώπων η κυβέρνηση αποφάσισε την εκτέλεση διαφόρων παραγωγικών έργων!
27 – 12 – 1937 Μέτρα της κυβέρνησης υπέρ των σταφιδοπαραγωγών. Ενισχύεται ο ΑΣΟ κι απαγορεύεται η επέκταση των φυτειών!
0***2 – 04 -1937 Καθιερώνεται η πρώτη Μαΐου ως εορτή της εργασίας!***
20 – 04 – 1937 Θα κατασκευαστεί πλωτή δεξαμενή στην Σύρο για την εξυπηρέτηση της Εμπορικής Ναυτιλίας!
****02 – 05 – 1937 Συνίσταται Ταμείο Ασφάλισης Εμπόρων κι ορίζεται το πρώτο διοικητικό του συμβούλιο!*********
14 – 05 – 1937 Ηλεκτροκινείται ο σιδηρόδρομος Κηφισιάς με απλή στρωτή γραμμή. Στις διαβάσεις θα κατασκευασθούν γέφυρες!
13 – 06 – 1937 Γίνονται τα εγκαίνια της γεωργικής εκθέσεως Ζαππείου, με αφάνταστη ποικιλία εκθεμάτων απ’ όλη την Ελλάδα!
30 – 06 – 1937 Χορηγείται δάνειο ύψους 55.000.000 δραχμών στον Δήμο
Αθηναίων, για την ανέγερση της νέας λαχαναγοράς στο Ρούφ!
09 – 07 – 1937 Το υπουργείο Γεωργίας απαγόρευσε την χορήγηση αδειών στους δασικούς υπαλλήλους, κατά το θέρος, εξ’ αιτίας του κινδύνου πυρκαγιών!
25 – 08 – 1937 Με απόφαση του υπουργού Εργασίας συστάθηκαν γραφεία ευρέσεως εργασίας σε μεγάλες πόλεις της χώρας!
27 – 09 – 1937 Από την 15η Νοεμβρίου αρχίζει η τακτική λειτουργία του
Οργανισμού Κοινωνικών Ασφαλίσεων!
10 -10 – 1937 Αναδιοργανώνεται επί νέων βάσεων η Πάντειος Σχολή κι
εξομοιώνεται με τα Πανεπιστήμια!
23 – 10 – 1937 Ιδρύεται η Ζωσιμαία Βιβλιοθήκη στην Ήπειρο!
19 – 11 – 1937 Αναδιοργανώνονται οι Παιδαγωγικές Ακαδημίες κι ιδρύονται νέα τμήματα στην Τρίπολη και στα Γιάννενα!
23 – 12 – 1937 Καταρτίζονται νομοσχέδια σχετικά με την οργάνωση της νεολαίας επί Εθνικών βάσεων!
14 – 01 – 1938 Αρχίζει η λειτουργία των μαθητικών συσσιτίων σε όλα τα
Δημοτικά σχολεία της χώρας!
*****01 – 02 – 1938 Άρχισε η ασύρματη επικοινωνία με την Κρήτη!*****
09 – 03 – 1938 Ιδρύονται δημόσια Νοσηλευτικά Ιδρύματα στην Νάουσσα, στην Ξάνθη, στο Βαθύ Σάμου και στην Λαμία!
22 – 03 – 1938 Ανακαλύφθηκαν ραδιενεργές πηγές στα Καμμένα Βούρλα με ραδιενέργεια μεγαλύτερη από 230 μονάδες mache, γεγονός που τις κατατάσσει στις καλύτερες της Ευρώπης!
******20 – 04 – 1938 Καθιερώνεται ο θεσμός της Αγροτικής Ασφάλειας σε όλη την χώρα, για την πρόληψη και καταστολή αγροτικών αδικημάτων!
21 – 05 – 1938 Αρχίζει επίσημα η λειτουργία του Ραδιοφωνικού Σταθμού Αθηνών!
20 – 08 – 1938 Ο Ελληνικός Στρατός εισήλθε στην αφοπλισμένη ζώνη της Δυτικής Θράκης κι η Αλεξανδρούπολις ορίσθηκε ως έδρα Σώματος Στρατού!
25 – 08 – 1938 Δύο μεγάλες οτομοτρίς εξυπηρετούν την σιδηροδρομική
συγκοινωνία μεταξύ Βόλου και Λάρισας!
18 – 09 – 1938 Επεκτείνεται η μηχανική καλλιέργεια κατά τις αροτριώσεις σε πολλές περιφέρειες της χώρας!
30 – 09 – 1938 Ιδρύεται Ελληνικό Τουριστικό Γραφείο στο Λονδίνο, για την ανάπτυξη του Ελληνικού Τουρισμού!
01 – 10 – 1938 Έγιναν τα εγκαίνια της Σχολής Αξιωματικών της Αστυνομίας Πόλεων!
04 – 10 – 1938 Οργανώνεται πλήρως η τροχαία κίνησης στην πρωτεύουσα!
07 – 11 – 1938 Έγιναν τα εγκαίνια της Ζωσιμαίας Παιδαγωγικής Ακαδημίας και της Ζωσιμαίας Βιβλιοθήκης στα Γιάννενα!
30 – 11 – 1938 Αρχίζει η πλήρης ιατρική περίθαλψη των ασφαλισμένων στο ΙΚΑ και προσλαμβάνονται οι απαραίτητοι γιατροί!
07 – 12 – 1938 Γίνονται 12 οι Νομαρχίες του Κράτους!
09 – 03 – 1939 Έγιναν τα εγκαίνια του Ινστιτούτου Χημείας και Γεωργίας!
08 – 06 – 1939 Καταργούνται τα οκτατάξια Γυμνάσια κι απ’ το προσεχές έτος ιδρύονται εξατάξια!
18 – 06 – 1939 Σύμφωνα με τις γνωμοδοτήσεις ειδικών η υπάρχουσα ποσότητα χρυσού στον Γαλλικό ποταμό, είναι εκμεταλλεύσιμη! Συνεχίζονται οι έρευνες για την ανακάλυψη πετρελαίου στην Ήπειρο!
12 – 10 – 1939 Περατώθηκαν οι εργασίες αναστηλώσεως του ναού της Απτέρου Νίκης!
13 – 10 – 1939 Το Αεροπορικό Σώμα αποκτά δικό του Μετοχικό Ταμείο στην Αθήνα!
16 – 11 – 1939 Ιδρύεται στην Αθήνα η Εθνική Ακαδημία Σωματικής Αγωγής!
23 – 01 – 1940 Αρχίζει η κατασκευή του αποχετευτικού αγωγού της Αθήνας!
****28 – 02 – 1940 Έγιναν τα εγκαίνια δύο σταθμών ασυρμάτου στο Χαρβάτι και στην Λούτσα!*******
****16 – 03 – 1940 Η Ελλάδα αποκτά Αστικό Κώδικα!*******
28 – 03 – 1940 Θεμελιώθηκαν οι μόνιμες εγκαταστάσεις της Διεθνούς Εκθέσεως Θεσσαλονίκης!
*****13 – 04 – 1940 Αρχίζει έντονος ανθελονοσιακός αγώνας!***********
08 – 05 – 1940 Εγκαινιάζεται η γέφυρα στον Νέστο ποταμό κι η σιδηροδρομική γραμμή Μύρρινας – Τσάγεζι!
****26 – 05 – 1940 Θεμελιώνεται το Γενικό Στρατιωτικό Νοσοκομείο!****

Ιωάννης Λεβαντής

Όταν ο Μεταξάς το 1938 ξεκίνησε το..γεωτρύπανο για πετρέλαιο...

Κατά την περιοδείαν του ανά την Ηλείαν, ο κ. Πρόεδρος της Κυβερνήσεως επεσκέφθη τας παρά το Κατάκωλον εγκαταστάσεις, όπου γίνονται γεωτρήσεις δια την ανεύρεσιν πετρελαιοπηγών.

… Εν μέσω ζητωκραυγών και χειροκροτημάτων, έστρεψεν ο ίδιος ένα μοχλόν και μετέδωσε την κίνησιν εις το γεωτρύπανον, το οποίο ήρχισε να λειτουργεί…

… Και ετόνισε: «Αρχίσατε την εργασίαν σας. Ο Θεός να βοηθήσει το έργον σας. Είμαι βέβαιος ότι με την δραστηριότητά σας και την πείραν, που έχετε, θα κάμετε παν το δυνατόν, δια να εύρετε το πετρέλαιον, το πολύτιμον αυτό αγαθόν δια τον τόπον μας…».

Μετά ήρθε ο πόλεμος, η δολοφονία του Ι. Μεταξά και τα υπόλοιπα γνωστά γεγονότα και τα πετρέλαια έμειναν θαμμένα στο υπέδαφος. Οι δε πολιτικοί-ανδρείκελα της ξενοκρατίας, που ανέλαβαν τις τύχες της χώρας μετά τον συμμοριτοπόλεμο, μίας χώρας ρημαγμένης με τους κατοίκους της να πεινούν, προτίμησαν να λαμβάνουν (και να ξεκοκαλίζουν, αυτοί και οι φίλοι τους…) τα διάφορα σχέδια Μάρσαλ, υποδουλώνοντας την Ελλάδα, παρά να αξιοποιήσουν τον εθνικό μας πλούτο!

Γ. Δημητρακόπουλος
Συνταξιούχος Εκπαιδευτικός

πηγη

29 Ιανουαρίου 1941: Ο Εθνικός Κυβερνήτης Ιωάννης Μεταξάς, περνάει στην αιωνιότητα! (φωτογραφίες/βίντεο)

Ο Ιωάννης Μεταξάς (Ιθάκη, 12 Απριλίου 1871 - Αθήνα, 29 Ιανουαρίου 1941) υπήρξε ανώτατος αξιωματικός του Ελληνικού Στρατού και στη συνέχεια πρωθυπουργός (1936-1941). 

Έλαβε μέρος στους Βαλκανικούς πολέμους και το 1917 εξορίστηκε στην Κορσική. Με την επιστροφή του ίδρυσε το κόμμα των Ελευθεροφρόνων, το οποίο κατάφερε πολλές φορές να εισέλθει στη Βουλή συγκεντρώνοντας όμως χαμηλά ποσοστά. 

Το 1936, κατόπιν διαφόρων συγκυριών, διορίστηκε Πρωθυπουργός της Ελλάδος, στην θέση του αποβιώσαντος Δεμερτζή και στην συνέχεια πρωτοστάτησε στην επιβολή του δικτατορικού "καθεστώτος της 4ης Αυγούστου", κυβερνώντας έως το θάνατό του το 1941. 

Ιδρύει το 1936 την Εθνική Οργάνωση Νεολαίας (ΕΟΝ ή Ε.Ο.Ν.) η οποία διαλύθηκε τον Απρίλιο του 1941, τρεις μήνες μετά το θάνατό του, με την κατάρρευση του μετώπου από την Γερμανική εισβολή.

Σκοπός της οργάνωσης αναφέρεται: για την «επωφελή διάθεσιν του ελευθέρου από της εργασίας χρόνου των νέων, προς προαγωγήν της σωματικής και ψυχικής καταστάσεως αυτών, ανάπτυξιν του εθνικού φρονήματος και της πίστεως προς την θρησκείαν, δημιουργίαν πνεύματος συνεργασίας και κοινωνικής αλληλεγγύης».Ο Ιωάννης Μεταξάς είχε σαν σκοπό του μέσα από την οργάνωση αυτή να διαμορφώσει τους νέους σε πατριώτες αλλά και υποστηρικτές του καθεστώτος.

Έμεινε στην ιστορία για την αρνητική απάντηση που έδωσε στο Ιταλικό τελεσίγραφο της 28ης Οκτωβρίου 1940 και για την ταχεία πολεμική προπαρασκευή της Ελλάδας, ενόψει του Ελληνοϊταλικού πολέμου και της γερμανικής εισβολής στην Ελλάδα.

Εδώ, στις 3 το πρωί του 1940, ελέχθη το ΟΧΙ.
Στον καναπέ εκάθησε ο Ιωάννης Μεταξάς
και στην πολυθρόνα αριστερά ο Εμμανουέλε Γκράτσι.

Όταν τα ξημερώματα της 28ης Οκτωβρίου του 1940 ο πρέσβης της Ιταλίας στην Ελλάδα ζήτησε από τον Εθνικό Κυβερνήτη - Πρωθυπουργό Ιωάννη Μεταξά να αφήσει τον Ιταλικό στρατό να περάσει τα Ελληνικά σύνορα, λίγοι, ασφαλώς, θα περίμεναν ότι μετά από λίγους μήνες ο Ελληνικός Στρατός θα απελευθέρωνε τις σκλαβωμένες πόλεις της Βορείου Ηπείρου. Και όμως! Ο Ιωάννης Μεταξάς, όχι μόνο αρνήθηκε να συνθηκολογήσει μπροστά στην Ιταλία, αλλά είχε εγκαίρως προετοιμάσει την Ελλάδα, ηθικώς και υλικώς, γι αυτόν τον πόλεμο.

Στις 29 Ιανουαρίου 1941 κυκλοφόρησε η πένθιμη είδηση του θανάτου του Πατέρα της νίκης, του Εθνικού Κυβερνήτη Ιωάννου Μεταξά, μια είδηση που συγκλόνισε και βύθισε στο πένθος ολόκληρο το Έθνος.

Ο Ιωάννης Μεταξάς απεβίωσε, σε ηλικία 70 ετών, την 94η ημέρα του πολέμου, στην οικία του στην Κηφισιά, στις 6 τα χαράματα, την Τετάρτη 29 Ιανουαρίου 1941, αφού την προηγουμένη κοινώνησε των αχράντων μυστηρίων. 



Το ιατρικό ανακοινωθέν υπογεγραμμένο από 12 Έλληνες ιατρούς ήταν το εξής:

"Ο Πρόεδρος της Ελληνικής Κυβερνήσεως ενεφάνισε προ δέκα ημερών, ήτοι το προπαρελθόν Σάββατον, φλεγμονήν του φάρυγγος, ήτις κατέληξεν εις απόστημα παραμυγδαλικόν. Παρά την έγκαιρον διάνοιξίν του, ως και την μετεγχειρητικήν κατάλληλον θεραπείαν, παρουσίασεν εν συνεχεία τοξιναιμικά φαινόμενα και επιπλοκάς, ως γαστρορραγίαν και ουρίαν, και απέθανεν σήμερον, 6 π.μ.
Εν Αθήναις τη 29η Ιανουαρίου 1941"

Ντυμένος με πολιτική ενδυμασία, με το σήμα της Ε.Ο.Ν στο πέτο του και με γυμνό το ξίφος του Στρατηγού, όπως είχε ο ίδιος εκφράσει παλαιότερα την επιθυμία του, τοποθετήθηκε νεκρός, μαζί με ένα εικόνισμα της Μεγαλόχαρης της Τήνου.

Με ένα κλωνί ανθισμένης αμυγδαλιάς να τον συντροφεύει πάνω στο φέρετρο, το οποίο μετέφεραν μέλη της Ε.Ο.Ν... 

...και την αγάπη όλου του κόσμου να τον συνοδεύουν ή γονατιστοί να παραστέκουν στην νεκρική πομπή, από την Κηφισιά... 

...μέχρι την Μητρόπολη Αθηνών.

Ο τάφος του Ιωάννη Μεταξά στο Α' Νεκροταφείο

Μετά από τόσες δεκαετίες ο φάκελος του θανάτου του Μεταξά δεν έχει ακόμα ανοίξει!

Από την εποχή που τελείωσε ο πόλεμος και οι σύμμαχοι ήσαν νικητές, οποιαδήποτε έρευνα πάνω στο θέμα αυτό θεωρείται επικίνδυνη...

Περίληψη του έργου που άφησε...

-Η δημιουργία του ΙΚΑ, η θέσπιση ιατρικής περιθάλψεως και δώρου εργασίας.
-Η καθιέρωση του οκταώρου και των υπερωριών.
-Η πρωτομαγιά ως αργία και εορτή των εργατών.
-Τα κατώτατα όρια μισθών, η ρύθμιση των αγροτικών χρεών, η θέσπιση υποχρεωτικής αδείας μετ' αποδοχών, ο εκσυγχρονισμός των Γεωργικών Συνεταιρισμών και της ποινικής δικονομίας.
-Η θέσπισις της υποχρεωτικής παιδείας.
-Ο νόμος περί υποχρεωτικής διαιτησίας και επίλυσης των εργατικών διαφορών.
-Ο εκσυγχρονισμός του Στρατού και του Ναυτικού.
-Η αθόρυβη και αποτελεσματική προετοιμασία των συνόρων σε μήκος πέραν των 200 χιλιομέτρων με οχυρωματικά έργα.
-Η «γραμμή Μεταξά», που αναφέρεται σε όλα τα στρατιωτικά συγγράμματα του κόσμου, στρατηγικό και κατασκευαστικό επίτευγμα αξιοθαύμαστο έως σήμερα για την τεχνική αρτιότητα αλλά και το σύντομο χρονικό διάστημα που πραγματοποιήθηκε με τα ασήμαντα μέσα της εποχής εκείνης υπό άκρα μυστικότητα.

peripatrhs.blogspot.gr/2014/01/29-1941.html

29 ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΥ 1941: ΠΩΣ ΚΑΙ ΓΙΑΤΙ ΟΙ ΑΓΓΛΟΙ «ΕΦΑΓΑΝ» ΤΟΝ Ι. ΜΕΤΑΞΑ

29/01/2014

Γράφει ο Γεώργιος Δημητρακόπουλος.

Αγαπητοί φίλοι και συναγωνισταί Σαν σήμερα, πριν από 73 χρόνια, έφυγε από την ζωή ο εθνικός κυβερνήτης και πατέρας του «ΟΧΙ», Ι. Μεταξάς. «Πέθανε», γράφει η επίσημη ιστορία. Ωστόσο, εμείς έχουμε βάσιμους λόγους να πιστεύουμε ότι ο Ι. Μεταξάς δολοφονήθηκε και θα στηρίξουμε την πεποίθησή μας αυτή σε αδιάσειστα ιστορικά ντοκουμέντα. Κατ’ αρχάς, κυκλοφορεί ευρέως ένας μύθος: ότι η καθεστωτική μεταβολή της 4ης Αυγούστου έγινε με τις ευλογίες των Άγγλων και ότι ο Ι. Μεταξάς, διδαχθείς από την τύχη του Βασιλέως Κωνσταντίνου του Στρατηλάτη κατά τον Α΄ Π.Π., είχε δεσμευθεί ότι θα ταχθεί οπωσδήποτε στο πλευρό της Αγγλίας, στον επικείμενο πόλεμο. Άλλο ένα ψεύδος, μετά από εκείνο που έλεγε ότι ο Μεταξάς ήτο γερμανόφιλος. Ο εθνικός κυβερνήτης δεν ήτο ούτε αγγλόφιλος ούτε γερμανόφιλος! Ήτο Έλλην και το μόνο που τον ενδιέφερε ήταν η εξυπηρέτησις των εθνικών συμφερόντων. Προς τούτο, λοιπόν, επεδίωξε την αυστηρά ουδετερότητα μόλις ξέσπασε ο Β΄ Π.Π. Όμως, οι πανούργοι Άγγλοι, που επιθυμούσαν διακαώς το άνοιγμα του βαλκανικού μετώπου, δια του πράκτορός των Τσιάνο, και του άφρονος Μουσσολίνι, κατόρθωσαν να βάλουν την Ελλάδα στο σφαγείο. Κατά πόσον οι Άγγλοι ευνοούσαν την 4η Αυγούστου; Ας μας απαντήσουν τα ιστορικά ντοκουμέντα. Σε έκθεση του Γενικού Προξένου της Αγγλίας στην Θεσσαλονίκη, Χόουλ, προς το Λονδίνο, με ημερομηνία αποστολής 21 Δεκεμβρίου 1939, το καθεστώς της 4ης Αυγούστου περιγράφεται με τα μελανότερα χρώματα: «Έχω επανειλημμένως εφέτος αναφερθεί στην αντιδημοτικότητα του παρόντος καθεστώτος: τον Φεβρουάριο, σε έκθεσίν μου για την επίσκεψιν του Βασιλέως και του κ. Μεταξά, ανέφερα τις ελπίδες ότι η Αυτού Μεγαλειότης είτε θα απέλυε τον πρωθυπουργόν του, είτε θα τον υποχρέωνε τουλάχιστον να εμπιστευθεί υπουργεία σε άλλες προσωπικότητες …

Δύναται να υποστηριχθεί ότι η σταθερότης του καθεστώτος είναι ίσως περισσότερο φαινομενική παρά πραγματική και ότι, εν πάση περιπτώσει το καθεστώς δεν είναι φιλικό προς την Μεγάλη Βρετανία… Ενδείξεις των αισθημάτων του καθεστώτος έχουν πολλαπλασιασθή εφέτος παρά τις επαναλαμβανόμενες επίσημες διαβεβαιώσεις φιλίας: Η απόλυσις του κ. Τσουδερού λόγω των σχέσεών του με Βρετανούς, η διάλυσις των Προσκόπων με τις βρετανικές παραδόσεις των, η φίμωσις του κοινού στους κινηματογράφους για να αποτραπεί η εκδήλωσις αντιγερμανικών αισθημάτων, η επιβολή μιας δήθεν ουδετερότητος επί του τύπου, η οποία ερμηνεύεται με επανειλημμένα τηλεφωνήματα προς την κατεύθυνσιν της προβολής γερμανικού υλικού, η επιμονή να μην διανέμωμεν εμείς μετεγγραφές των ραδιοφωνικών ειδήσεων εν συνδυασμώ προς την συγκατάνευσιν προς τας χονδροειδεστέρας μορφάς γερμανικής προπαγάνδας, ο διορισμός ή η διατήρησις γερμανοφίλων υπαλλήλων σε κάθε υπηρεσίαν της διοικήσεως και, τουλάχιστον στην Θεσσαλονίκη, μια αποφασιστική προσπάθεια της Υπηρεσίας Αλλοδαπών να παρεμποδίσει Άγγλους εμπόρους σε ανταλλαγές» (πηγή: «Τα μυστικά αρχεία του Φόρεϊν Όφφις», σελ. 10-11). Ωστόσο, οι Άγγλοι δεν κινήθηκαν για να πετύχουν την ανατροπή του Ι. Μεταξά, είτε γιατί δεν μπορούσαν να την επιτύχουν, είτε γιατί δεν υπήρχαν πολιτικοί της προκοπής για να στηριχτούν πάνω τους και φοβόντουσαν ανεξέλεγκτες καταστάσεις.

Αλλά, από την αρχή ακόμη του πολέμου, φοβούμενοι ότι ο Ι. Μεταξάς δεν θα τους έκανε το χατίρι να μετατρέψει την Ελλάδα σε συμμαχική βάση («Η Ελλάς είναι προορισμένη να γίνει συμμαχική βάσις» πηγή: ό. π., σελ. 11) αποφάσισαν να τελειώσουν τον Ι. Μεταξά με κάθε τρόπο. Μάλιστα, είχαν ουσιαστικά προαναγγείλει έναν ολόκληρο χρόνο πριν την κυβερνητική μεταβολή στην Ελλάδα, την οποία θεωρούσαν επικείμενη, προφανώς όμως δεν είχαν καταλήξει στον τρόπο που θα γινόταν αυτή: «Την 20η Ιανουαρίου 1940 ο πρεσβευτής Πάλαιρετ γράφει στον Λόρδο Χάλιφαξ για τις φήμες περί πτώσεως του Μεταξά και αναφέρει τους πιθανούς του διαδόχους: Λαμβάνω την τιμήν να αναφέρω ότι επίμονες φήμες έχουν προσφάτως κυκλοφορήσει ως προς την επικείμενη κυβερνητική μεταβολή στην Ελλάδα…» (πηγή: «Τα μυστικά αρχεία του Φόρεϊν Όφφις», σελ. 29).

Οι φήμες, στις οποίες αναφέρεται με διπλωματική γλώσσα ο Βρετανός πρέσβης, είναι πιθανόν να προήλθαν από τυχαία διαρροή του σχεδίου ή από σκόπιμη διαρροή των ίδιων των Βρετανών, ώστε να προκαλέσουν φυγόκεντρες τάσεις μεταξύ των φιλοδοξούντων να διαδεχθούν τον εθνικό κυβερνήτη («Διαίρει και βασίλευε»)!Συνεχίζει, ένα μήνα αργότερα, ο Άγγλος στρατιωτικός ακόλουθος στην Αθήνα, αντισυνταγματάρχης Μπλαντ: «Μια μεταβολή του καθεστώτος θα ηδύνατο να λάβη χώραν κατά δύο τρόπους: Θα ημπορούσε να διευρυνθεί το παρόν καθεστώς, ώστε να καταστεί δυνατή μια περισσότερο αντιπροσωπευτική κυβέρνησις. Εγώ ο ίδιος δεν νομίζω τούτο δυνατόν, εφ’ όσον ο στρατηγός Μεταξάς θα ήταν απρόθυμος να εγκαταλείψει την εξουσίαν του ή να χαλαρώσει το εθνικοσοσιαλιστικόν πρόγραμμά του. Ίσως η Αυτού Μεγαλειότης θα ημπορούσε να χειριστεί τα πράγματα  με μίαν προσωπική και πατριωτικήν έκκλησιν σε στιγμήν κρίσεως …» (πηγή: ό.π., σελ. 37).

Ο μόνος Άγγλος ο οποίος ήταν φιλικά διακείμενος προς τον Ι. Μεταξά, ήτο ο πρέσβης Πάλαιρετ, ο οποίος διαδέχθηκε τον σφόδρα αντιμεταξικό Ουάτερλόου, τον Ιούνιο του 1939. Προφανώς, οι προϊστάμενοί του τον έστειλαν στην Ελλάδα με εντολή να υποστηρίζει φανερά τον Ι. Μεταξά, ώστε να τον καθησυχάσει για τις βρετανικές προθέσεις. Ο Πάλαιρετ δεν κατάλαβε το παιχνίδι που παιζόταν εις βάρος της Ελλάδος και προωθούσε ειλικρινώς τις ελληνικές θέσεις στο Λονδίνο, δια συνεχών αναφορών του. Μέχρι που οι παράγοντες του Φόρεϊν Όφις εκνευρίστηκαν και του έστειλαν το μήνυμα να μην ανακατεύεται διότι: «δεν αντιλαμβάνεται ποια ήταν πραγματικά η πολιτική της κυβέρνησης έναντι της Ελλάδος» (πηγή: «Βρετανική πολιτική και προπαγάνδα στον ελληνοϊταλικό πόλεμο», Μαρίνας Πετράκη, εκδόσεις Πατάκη).    Στις 19 Νοεμβρίου, έλαβε χώρα συνάντηση Χίτλερ-Τσιάνο, με θέμα τις εξελίξεις στα Βαλκάνια.

Ιδού πως την περιγράφει ο ίδιος ο Τσιάνο, στο Ημερολόγιό του: «Η ατμόσφαιρα είναι πολύ βαριά. Ο Χίτλερ δεν με αφήνει ούτε να μιλήσω». Οι συνεχείς ήττες προβληματίζουν τον Μουσσολίνι, ο οποίος στις 4 Δεκεμβρίου πληροφορεί τον Τσιάνο ότι «δεν απομένει τίποτα άλλο παρά να ζητήσουμε ανακωχή μέσω του Χίτλερ». Ο Τσιάνο του απαντά: «Προτιμώ να αυτοπυροβοληθώ παρά να τηλεφωνήσω στον Ρίμπεντροπ» και τον πείθει ότι υπάρχουν περιθώρια αλλαγής της καταστάσεως στο μέτωπο. Ο Μουσσολίνι πείθεται και συνεχίζει την πορεία προς τον όλεθρο.

Όμως, οι Γερμανοί δεν μπορούν να περιμένουν και χωρίς να μπουν στον κόπο να ενημερώσουν τους Ιταλούς αρχίζουν επαφές με την κυβέρνηση Μεταξά, μέσω τρίτων, φιλικώς διακειμένων προς αυτούς διπλωματών. Η γερμανική πρόταση ήταν σαφής και χωρίς πονηριές και υστεροβουλίες: η Ελλάς μπορούσε να κρατήσει τα εδάφη της Βορείου Ηπείρου, τα οποία είχε απελευθερώσει ο στρατός μας και να παραμείνει αυστηρώς ουδετέρα μέχρι το τέλος του πολέμου. Επρόκειτο για μια μοναδική ευκαιρία για την Ελλάδα, να βγει εγκαίρως απ’ τον πόλεμο αλώβητη, νικήτρια και εδαφικώς μεγαλυτέρα, αλλά και να αποφύγει τα δεινά που ακολούθησαν (γερμανική εισβολή, κατοχή, κομμουνιστική ανταρσία, συμμοριτοπόλεμο).

Ο Ι. Μεταξάς, όμως, δεν βιαζόταν. Κωλυσιεργούσε την επίτευξη της οριστικής συμφωνίας, γιατί ο ελληνικός στρατός προήλαυνε συνεχώς και καταλάμβανε νέα εδάφη, γεγονός που στην τελική συμφωνία θα εξησφάλιζε περισσότερα εδαφικά οφέλη για την Ελλάδα. Μόλις θα επικρατούσε στασιμότητα στο μέτωπο, τότε θα υπέγραφε την συμφωνία! Οι Άγγλοι, όμως, πληροφορούνται τα καθέκαστα και σπεύδουν να προλάβουν το κακό. Έτσι, στις 13 Ιανουαρίου καταφθάνει στην Αθήνα ο Άγγλος απεσταλμένος Ουέιβελ, ο οποίος προσπαθεί να δώσει κίνητρα στην Ελλάδα για να συνεχίσει να πολεμά, αλλά και να την παγιδεύσει, ώστε να προκληθούν οι Γερμανοί και να επέμβουν: υπόσχεται την αποστολή βρετανικού εκστρατευτικού σώματος στην Ελλάδα, γενικώς και αορίστως, χωρίς να δεσμεύεται για τον ακριβή αριθμό των δυνάμεων, ούτε και για τα εφόδιά τους. Ο Ι. Μεταξάς, αντιλαμβάνεται την παγίδα και στις 18 Ιανουαρίου αποστέλλει στην βρετανική κυβέρνηση διακοίνωση, με την οποία αρνείται ουσιαστικώς την προσφερομένη «βοήθεια»: Διακοίνωσις του Έλληνος Πρωθυπουργού Ι. Μεταξά προς την Βρετανικήν Κυβέρνησιν 18 Ιανουαρίου 1941: “Είμεθα αποφασισμένοι να αντιμετωπίσωμεν καθ’ οιονδήποτε τρόπον και με οιασδήποτε θυσίας ενδεχομένην γερμανικήν επίθεσιν, αλλ’ ουδόλως επιθυμούμεν να την παροκαλέσωμεν, εκτός εάν η Μεγάλη Βρετανία θα ηδύνατο να μας παράσχη εις Μακεδονίαν την απαιτουμένην βοήθειαν. Εξεθέσαμεν δια μακρών εις τον στρατηγόν Ουέιβελ ποια θα έπρεπε να είναι η έκτασις της βοηθείας αυτής. Η προσφερομένη βοήθεια (24 πυροβόλα εκστρατείας, 12 βαρέα πυροβόλα, περί τα 40 αντιαεροπορικά πυροβόλα, 24 αντιαρματικά πυροβόλα και 65 άρματα μεσαία και ελαφρά) είναι απολύτως ανεπαρκής, ασχέτως και της πλήρους απουσίας δυνάμεων πεζικού. Συνεπώς, ενώ η μεταφορά της δυνάμεως ταύτης εις Μακεδονίαν θα απετέλει πρόκλησιν, η οποία θα επέφερε την άμεσον επίθεσιν εναντίον μας των Γερμανών και πιθανώς και των Βουλγάρων, η ανεπάρκεια της δυνάμεως αυτής θα καθίστα ασφαλή την αποτυχίαν της αντιστάσεώς μας.

Επί πλέον, μας εδηλώθη κατηγορηματικώς ότι η Γιουγκοσλαυϊα, διατεθειμένη σήμερον να αμυνθή κατά ενδεχομένης διαβάσεως του γερμανικού στρατού δια του εδάφους της, θα απέσυρε την διαβεβαίωσιν ταύτην εις περίπτωσιν γερμανικής επιθέσεως προκαλουμένης υπό της αποστολής βρετανικών στρατευμάτων εις Μακεδονίαν…». Την επομένη κιόλας ημέρα ασθενεί αιφνιδίως (από αμυγδαλίτιδα!!!) και μετά από 10 ημέρες πεθαίνει, μετά από ένεση που του έκανε Άγγλος γιατρός, όπως λέγεται. Είναι πλέον σίγουρο, ότι οι Άγγλοι «έφαγαν» τον Ι. Μεταξά: «Αν είχαμε τον Μεταξά σε νοσοκομείο, τρίτη θέση, θα ζούσε», έλεγε ο στενός του συνεργάτης Κων/νος Μανιαδάκης.

Την ίδια άποψη εκφράζουν και σημαντικοί ιστορικοί, όπως ο έγκριτος Ντέϊβιντ Ίρβινγκ, στο βιβλίο του «Ο Πόλεμος του Χίτλερ»: «Δυο εβδομάδες αργότερα, ο βασιλιάς Βόρις έπεσε άρρωστος από μια ξαφνική, μυστηριώδη ασθένεια. Ο Γερμανός αεροπορικός ακόλουθος στην Σόφια διέθεσε αμέσως αεροπορικό μεταφορικό μέσο, στις 24 Αυγούστου, για να έρθει να δει τον βασιλιά ο Γερμανός γιατρός του, dr. Seitz. Ο γιατρός, ωστόσο, ανέφερε ότι ο βασιλιάς πέθαινε. Στην αρχή είχε διαγνώσει πάθηση της χοληδόχου κύστης, και τότε ο Χίτλερ έστειλε τον πιο σπουδαίο γιατρό του Ράιχ, τον καθηγητή Hans Eppinger, από την Βιέννη για να βοηθήσει. Παρουσιάστηκαν όμως κάποιες επιπλοκές και τότε, ο διάσημος νευρολόγος καθηγητής Maximilian de Crinis έφτασε αεροπορικώς από το Βερολίνο στις 28 του μηνός. Αλλά στις 4.20’ μ.μ. ο βασιλιάς πέθανε.

Η Ιταλίδα σύζυγος του βασιλιά, Giovanna, δεν επέτρεψε να γίνει αυτοψία, αλλά ο Eppinger παρατήρησε ότι τα κάτω άκρα του βασιλιά είχαν μαυρίσει, κάτι που το είχε δει μόνον μια φορά πριν, όταν ο πρωθυπουργός της Ελλάδας Ιωάννης Μεταξάς είχε δηλητηριαστεί, τον Ιανουάριο του 1941. Με την επιστροφή των Γερμανών γιατρών, ο Χίτλερ έδωσε εντολή στον Υπουργό του της Δικαιοσύνης να τους απαλλάξει από τον όρκο του απόρρητου και να τους ανακρίνει. Και οι δύο αποφάνθηκαν ομόφωνα ότι αιτία του θανάτου ήταν ένα δηλητήριο εξωτικού φιδιού. Ήταν ένας χαρακτηριστικός «βαλκανικός θάνατος», όπως είπε ο Eppinger». Επίσης, στο ίδιο συμπέρασμα καταλήγει εμμέσως πλην σαφώς και ο επίσης έγκριτος, Ρεμόν Καρτιέ, στην «Ιστορία του Β΄ Π.Π.), βασιζόμενος στο κλασσικό αστυνομικό ερώτημα «Τις ωφελείται;»: «Στις 29 Ιανουαρίου ο «Έλλην Μόλτκε», ο γερμανόφιλος που δεν είχε πάψει ποτέ να ελπίζει σε μια γερμανική μεσολάβηση, ο δραστήριος δικτάτορας Μεταξάς πεθαίνει.

Ο Τσώρτσιλ βλέπει σ’ αυτόν τον θάνατο την άρση του κυριοτέρου εμποδίου, που εμπόδιζε την πραγματοποίηση του βαλκανικού σχεδίου του». Ολοκληρώνοντας, αξίζει να τονίσουμε, ότι η απώλεια του Ι. Μεταξά προκάλεσε μεγάλη θλίψη στον ελληνικό λαό. Αναφέρει σχετικώς ο Μίκης Θεοδωράκης (ο γνωστός) στην «Καθημερινή» της 29/10/2006: «Ο θάνατος του Μεταξά ήταν ένα μεγάλο σοκ. Στην Τρίπολη, πρέπει να σου πω ότι έγιναν μνημόσυνα σε διάφορες εκκλησίες. Κι εμείς πήγαμε σε μια εκκλησία, όχι στη μητρόπολη, σε μια άλλη, πιο μικρή.

Την ώρα λοιπόν του μνημοσύνου, ο κόσμος έκλαιγε τόσο γοερά, ώστε από τη μία εκκλησία στην άλλη άκουγες τα κλάματα. Έκλαιγε όλη η πόλη για τον Μεταξά». Ο δε Β. Ραφαηλίδης, γνωστός αριστερός συγγραφέας, σημειώνει στο βιβλίο του «Ιστορία του νεοελληνικού κράτους 1830-1974): «Ας μάθουμε επιτέλους να λέμε τα πράγματα με τ’ όνομά τους και να μην παραποιούμε την ιστορία μας. Ο ελληνικός λαός, στην πλειοψηφία του, αγάπησε τον Μεταξά».

Το αφιέρωμα της ΧΡΥΣΗΣ ΑΥΓΗΣ στον Ι. ΜΕΤΑΞΑ και την 4η Αυγούστου: